Vrouw verschuilt zich achter een muur

Ben jij al bekend met het imposter syndroom? Een andere naam hiervoor is het bedriegerssyndroom of oplichterssyndroom. Iemand met het imposter syndroom heeft continu het gevoel door de mand te vallen. In dit artikel vertellen we je wat het precies is en wat je er tegen kunt doen.

Wat is het imposter syndroom?

Wanneer je last hebt van het imposter syndroom heb je, zoals gezegd, de hele tijd het gevoel door de mand te vallen. Hoeveel complimenten je ook krijgt, iemand met het imposter syndroom denkt continu dat anderen erachter komen dat ze niets kunnen. Hoewel resultaten en prestaties het tegenovergestelde laten zien, voelen mensen met het imposter syndroom zich een bedrieger en denken ze dat ze succes behalen door externe factoren. Denk hierbij aan het krijgen van een nieuwe baan.

Ze denken dat dit komt door toeval, geluk of omdat er weinig andere kandidaten waren. Kortom: mensen met het imposter syndroom hebben het gevoel hun omgeving te misleiden. Het gevolg hiervan is onzeker over het eigen kunnen. Omdat er continue angst heerst dat anderen erachter komen dat je niet competent genoeg bent, zul je er (onbewust) alles aan doen om dit te voorkomen.

Imposter syndroom: invloeden

Hoewel het bedriegerssyndroom of oplichterssyndroom geen officiële diagnose is komt het heel veel voor. Hieronder worden enkele kenmerken van het syndroom beschreven. Veel mensen, waaronder vaak hoogopgeleide vrouwen, hebben hier last van. Met name mensen die van nature vaak twijfelen (aan zichzelf) en die een laag zelfbeeld of weinig zelfvertrouwen hebben lopen meer risico. Ook mensen die van nature erg perfectionistisch zijn blijken er meer last van te hebben. Het gaat hierbij vooral om het neurotische perfectionisme waarbij je zelden tot nooit tevreden bent.

Een ander aspect wat meespeelt zijn de eigen opvattingen over succes. Wanneer ben je succesvol? Dit is immers voor iedereen anders. Je hebt zelf verwachtingen over het behalen van successen. Dit kan het gevoel van niet durven falen versterken. Vooral wanneer je werkzaamheden uitvoert die buiten je comfortzone liggen. In gedachte kan iets moeilijk zijn, maar in de praktijk blijkt het anders. Omdat het niet zo moeilijk was als je dacht kun je denken dat je geluk hebt gehad. Deze gedachten houden het imposter syndroom in stand.

Samen met de gedachte dat iedereen kan doen wat jij doet zorgt dit voor nog meer symptomen van het imposter syndroom. Ook het constant vergelijken met anderen is schadelijk voor de verwachtingen die je hebt over jezelf. Het imposter syndroom heeft vooral te maken met je eigenwaarde.

Kenmerken van het imposter syndroom

Kenmerken of symptomen van het imposter synsdroom zijn:

  1. Zelftwijfel
  2. Succes toekennen aan externe factoren
  3. Bang zijn om niet aan andermans verwachtingen te voldoen
  4. Vaak het gevoel hebben dat je wordt ontslagen terwijl je beoordelingen positief zijn
  5. Jezelf of je eigen geluk belemmeren
  6. Het bagatelliseren van je prestaties
  7. Extra hard(er) gaan werken

Imposter syndroom: wat doe je eraan?

Helaas is er niet één oplossing die voor iedereen werkt. Er zijn wel een aantal tools die je kunt toepassen om impostergevoelens te verminderen.

  • Zorg goed voor jezelf. Zorg voor voldoende ontspanning, spreek regelmatig af met vrienden, zorg dat je voldoende slaapt, ga sporten, eet gezond en gevarieerd. Voorbeelden hiervan zijn het doen van meditatie-, mindfulness– of yogaoefeningen.
  • Zoek uit waar je onzeker over bent. Dit is makkelijker gezegd dan gedaan. Probeer impostergevoelens bij jezelf te gaan (her)kennen. Het gaat erom dat je je angsten (onzekerheden) onder ogen durft te gaan zien. Momenten dat je je onzeker of angstig voelt wil je het liefst meteen uit de weg gaan. Dat is begrijpelijk, maar probeer hier juist je leermomenten uit te halen. Ga deze momenten signaleren. Schijf op wanneer je dit voelt en probeer in gesprek te gaan met het onzekere stemmetje in hoofd.
  • Omdat je gaat uitzoeken waar je onzeker of bang voor bent ga je steeds vaker voelen wanneer dit het geval is. Koop een notitieboek en maak hier aantekeningen van. Noteer hoe je fysiek reageert, denk hierbij aan een verhoogde hartslag, het krijgen van rillingen of een versnelde ademhaling.
  • Kom in beweging en grijp kansen die zich voordoen met beide handen aan. Vind je dit moeilijk? Ga dan in gesprek met een coach. Iemand die van een afstand naar de situatie kan kijken kan je net dat extra duwtje in je rug geven. Wees niet bang om hulp te vragen. 
  • Wees bewust van het feit dat iedereen onzekerheden kent. Zelfs mensen in topfuncties zijn onzeker. Twijfel hoort bij het leven.

Tips en tricks voor het verminderen van het imposter syndroom

  1. Bekijk je situatie vanuit een derde persoon

    Stel je vriend of vriendin zit in dezelfde situatie? Wat zou je hem of haar adviseren? Hoe zou je hem of haar helpen? Probeer de situatie vanuit een ander perspectief te bekijken.

  2. Deel je gevoelens met anderen

    Blijf erover praten met anderen.

  3. Stop met vergelijken

    Niemand is hetzelfde als jou. Iedereen bewandelt een ander pad. Vergelijk jezelf alleen met jezelf.

  4. Minder social media

    Minimaliseer het gebruik van sociale media.

  5. Leer van anderen

    Is iemand totaal het tegenovergestelde van jou? Denkt iemand helemaal anders dan jou? Van die personen kun jij het meeste leren! Probeer diegene niet meteen te bekritiseren, maar vraag jezelf af wat je van hem of haar kunt leren.

  6. Laat perfectionisme los

    Ben je een echte perfectionist? Probeer je perfectionisme in bedwang te houden en oefen om beter te kunnen loslaten.

  7. Houd een dankbaarheidsboekje bij

    Versterk je zelfvertrouwen door het bijhouden van een dankbaarheids- of complimentenboek. Schrijf hierin (werk)successen en persoonlijke kwaliteiten en talenten. Schrijf hier op wekelijkse basis ook een aantal zaken in die goed zijn gegaan. Lees dit boekje regelmatig door. Je zult merken dat dit gaat helpen het vergroten van je zelfvertrouwen.

Je omgeving heeft ook invloed op je, wil jij je woning opfleuren met nieuwe interieur meubels en accessoires? Check dan de deals op Westwing! Koop bijvoorbeeld een aantal schriften waarmee je gelijk aan de slag kunt gaan voor het bijhouden van je dagboek.