rieten mand met verse aardbeien

Hollandse aardbeien smaken het lekkerst uit je eigen moestuin. Niet alleen los als zoete snack, maar ook op brood, in een smoothie of als zelfgemaakte aardbeienjam en -taart. Het enige waar je rekening mee moet houden is dat je zoveel mogelijk plant. Want we waarschuwen je maar vast: na zelf aardbeien planten wil je eigenlijk niks anders meer. Gelukkig laat de oogst bij deze fruitsoort niet al te lang op zich wachten, en kun je al binnen een paar maanden plukken. Wij vertellen hoe! 

De aardbeienplant  

De aardbei, of de ‘Frageria’, is een samengestelde vrucht en valt onder zacht fruit, net zoals frambozen en bessen. In Nederland telen we zo’n zestig miljoen kilo aardbeien per jaar. Deze aardbeien komen zowel van het land als uit een kas. Het grootst gedeelte van de oogst wordt binnenlands geconsumeerd. Het overige deel exporteren we naar het buitenland.  

Voedingswaarde aardbeien 

De populaire fruitsoort zit boordevol vitamine C en -B, draagt bij aan de inname van kalium en foliumzuur en is rijk aan antioxidanten. De rode vrucht mag dan wel zoet zijn, maar dit is niet te merken aan het aantal calorieën en suikers: deze zijn namelijk laag. Lekker én verantwoord dus! Een andere fruitsoort die ook laag in calorieën is, is de kiwi – die je overigens ook goed zelf kunt kweken. 

Aardbeien planten: de verschillende rassen

Grofweg kun je twee soorten aardbeienplanten onderscheiden: de zomerbloeiers en de doordragers. Welke jij kiest voor je aangelegde moestuin heeft een grote impact op de oogstmomenten. Zo geven de zomerbloeiers juist veel vruchten in een korte periode, en de doordragers vruchten over een langere periode.  

  • Zomerbloeiers: dit type – de Elsanta – plant je tussen eind juli en half augustus of tussen maart en april. Het plukken doe je tussen juni en juli. De Elsanta geeft in een korte periode veel aardbeien en is lang houdbaar. Dit type wordt dan ook voornamelijk door professionele kwekers gebruikt.  
  • Doordragers: dit type – de Ostara – plant je tussen eind juli en half augustus of maart. De plukperiode is bij de Ostara langer dan bij de Elsanta: namelijk van juli tot en met november.  

Het type ras dat je kiest heeft dus invloed op zowel het moment- als de duur van oogsten. Om zo lang mogelijk van verse aardbeien te genieten, kun je het beste verschillende type aardbeien planten, waardoor je de hele (na-)zomer door kunt plukken.  

Aardbeien kweken in een pot  

Ook als je over een kleinere buitenruimte beschikt kun je goed zelf aardbeien planten. Dit hoeft namelijk echt niet per se in een makkelijke moestuin of zelfgebouwde kas te gebeuren. Je kunt veel aardbeienrassen, bijvoorbeeld het doordragende Ostera ras, ook makkelijk in een pot kweken. Kies hiervoor een pot van minimaal tien liter met gaatjes aan de onderkant waarmee een teveel aan water kan weglopen.  

In 4 stappen aardbeien planten in een pot 

  • Vul de pot eerst met een laagje kleikorrels en vervolgens met doorlatende aarde. Maak deze aarde goed los en gebruik zoveel dat de pot voor zo’n driekwart deel wordt gevuld. 
    Tip: als je het zekere voor het onzekere wil nemen, kun je het beste speciale aardbeiengrond gebruiken. 
  • Per pot van tien liter kun je vier tot vijf gewassen planten. Verdeel de planten goed over de pot. Wanneer je ze in het midden plant zullen de vruchten op de bodem verdwijnen en gaan rotten.  
  • Nu je alle gewassen een plekje hebt gegeven, vul je de pot nog verder aan met potgrond zodat de wortels zijn bedekt en de hoofdstengel of bladkroon net boven de grond uitpiept.  
  • Voor wat extra voeding doe je ook meteen wat organische mest in de grond. Ook leg je nog een laagje veenmos op de aarde. Zo blijft de grond licht vochtig.  

Aardbeien planten: moestuin of kas 

Tussen maart en augustus – maar het liefste in april – kun je de planten in de volle grond zetten. Hierbij is het aan te raden om de grond eerst te bewerken met compost. Dit doe je zo’n twee tot vier weken van tevoren. Ook kun je dan de grond bedekken met een folie of doek om de planten te beschermen tegen strenge nachtvorst. Zoek vervolgens een mooi plekje uit in je moestuin, idealiter niet in de volle zon of wind. Ook zorg je ervoor dat het water goed kan weglopen. Qua plantafstand kun je tussen elke rij het beste zestig centimeter aanhouden, en in elke rij dertig centimeter. Net als bij het planten in een pot, plant je de aardbeien in de moestuin ook niet te diep. Bedek de wortels en zorg ervoor dat de hoofdstengel of bladkroon net boven de grond uitpiept.

Aardbeien planten: van zaaien tot stekken

Hieronder vind je de stappen voor het zelf kweken van aardbeien.

Zaaien

Als je je eigen aardbeien wil kweken kun je dit op twee manieren doen. De eerste (en makkelijkste) manier is om kleine- of volgroeide planten te kopen bij een tuincentrum. De tweede (en iets lastigere) manier is om het kweekproces te starten met zaaien. In dit geval zaai je eind februari de zaden in een kweekbak. Dit doe je binnenshuis, het liefste op de vensterbank aangezien de zaden licht en warmte nodig hebben (een temperatuur van 18 tot twintig graden). Zorg dat je niet te veel aarde gebruikt in de kweekbak en dat je de grond ook licht vochtig houdt. Op het moment dat de zaailingen een paar blaadjes hebben kun je ze verspenen naar aparte potjes. Deze potten zet je de eerstkomende tijd alleen overdag buiten op een beschutte plek. Halverwege mei kun je de planten definitief naar buiten verhuizen. 

Verzorgen

De verzorging van de aardbeienplant is goed te doen. In principe vraagt de plant alleen om wat zon en water, maar er zijn uiteraard manieren om de plant nog wat extra’s te geven. Denk aan bijmesten met organische mest of het spannen van een net om de vruchten te beschermen tegen hongerige vogels.  

Plukken

Het oogsten is zover… Je mag de aardbeien nu eindelijk plukken! Gebruik hiervoor een schaartje en zorg dat je het kroonblaadje mee plukt. Dit kroontje voorkomt ziektes én houdt de aardbeien langer vers. Over vers gesproken, op deze drie manieren kun je het fruit bewaren: 1. in de ijskast (één tot drie dagen), 2. Op een koele plaats (één dag) en 3. In de vriezer (acht tot twaalf maanden). 

Stekken

Na zo’n twee tot drie jaar wordt de plant minder productief en is het tijd om deze te vervangen. Hoe je dit wil doen is aan jou. Je kan natuurlijk een nieuwe plant kopen of helemaal van voor af aan beginnen en het kweekproces starten met zaaien. Een derde manier is om stekken van je oude aardbeienplanten te nemen. Dit doe je van de uitlopers boven de grond. Het moment om te stekken is trouwens het beste in midden augustus. 

Geïnspireerd geraakt om direct aan de slag te gaan met je balkon of tuin? Registreer je dan nu op Westwing en mis geen enkele exclusieve deal voor een prachtige buitenruimte!