een hartje uit gember gesneden

Gember is steeds vaker terug te vinden in de Nederlandse keuken. Wij begrijpen wel waarom, want met deze specerij maak je elk gerecht of drankje nét even wat spannender en smaakvoller. Maar zijn sterke smaak is niet het enige waar het pittige kruid om bekendstaat. Ook de vele gezondheidsvoordelen zijn voor veel mensen een motivatie om gember in huis te halen. Maar wat veel mensen niet weten, is dat je hier helemaal niet voor naar de supermarkt hoeft. Je kunt namelijk heel makkelijk zelf gember kweken. Wij leggen uit hoe! 

Gember kweken

Gember wordt gewonnen uit de wortelstok van de gemberplant, oftewel de ‘Zingiber officinale’. Zijn roots liggen – heel verrassend – bij de Gemberfamilie. De belangrijkste ingrediënten zijn zingiberene, gingerol en shogaol. Hiernaast zijn ook bètacaroteen, curcumine, capsaïcine en koffiezuur onmisbaar voor de typerende smaak en gezondheidsvoordelen van gember. 

Gember wordt steeds populairder, zowel als ingrediënt en als geneesmiddel. Toch gaat de gember al even (lees: eeuwen) mee. Toentertijd kweekten met name Aziatische, Indische en Arabische volkeren het als specerij en kruidenmengsel. Maar ook dichter bij huis, in Nederland, staat de tijdloze gember al lang op het menu. Bijvoorbeeld verwerkt in speculaas, taaitaai en ontbijtkoek. Reden genoeg dus om de handen uit de mouwen te steken, een moestuin aan te leggen en het kruid zelf te planten.

Gember kweken: in 5 stappen gember planten (én eten!)

Zelf gember planten is niet moeilijk. Wel moet je beschikken over een lange adem, want het totale kweekproces beslaat zo’n tien maanden. Het ideale startmoment is februari, want vanaf dan kun je met gember restjes nieuwe gember kweken. Hoe je dit doet hebben we uitgewerkt in een 5-stappenplan. Zo kun jij medio november genieten van je eerste oogst! 

Stap 1: een wortel uitzoeken

Het kweekproces start in de (biologische) supermarkt of bij de groenteboer. Hier koop je een onbespoten gemberwortel die je later gaat planten. Wees niet te nonchalant met het uitzoeken van de wortel, want een mooie oogst begint bij een pracht van een gemberwortel. Zorg dus dat je een wortel koopt die niet beschadigd en/of uitgedroogd is. 

Stap 2: planten van de wortel

Nu je de wortel in huis hebt kun je een pot uitzoeken waar je hem in gaat planten. Houd rekening met de grootte: om de wortel vrij te kunnen laten groeien moet de pot tenminste twee keer zo groot als de wortel zijn. Het planten zelf doe je precies in het midden van de pot, zo’n 1 centimeter onder de aarde. Geef de pot elke dag voldoende water om de grond vochtig te houden.

Je kunt ook voor een andere manier kiezen. In dit geval snijd of breek je de wortel eerst in stukken en leg je deze plat op een schoteltje gevuld met water. Door de warmte die van de verwarming afkomt kan het water snel verdampen. Blijf dus goed in de gaten houden of er nog (genoeg) water in het schaaltje zit. Vanaf half maart ontstaan de eerste groeiknoppen, ook wel ‘rhizomen’ genoemd. Vanaf nu kun je de wortel in een kweekkasje boven de verwarming leggen. Bedek de wortel tot de helft met aarde en houdt het goed vochtig.

Wanneer de rhizomen transformeren in stengels – zo tegen eind mei – kun je de wortel verplaatsen in een ruime pot met compost en potgrond. Ook mag je de pot vanaf nu buiten in je zelfgebouwde kas zetten, idealiter op een plek waar zon en schaduw elkaar afwisselen.

Stap 3: water geven

Of je nu kiest voor de eerste of de tweede manier: in beide gevallen is geduld een schone zaak. Vanaf nu duurt het namelijk nog wel even voordat de eerste blaadjes boven de grond uit komen. Tot oktober blijf je de plant regelmatig water geven. Rond deze tijd piepen namelijk de eerste blaadjes boven de grond uit en heeft de wortel minder water nodig. Sterker nog, een teveel aan water kan in dit stadium zelfs tot schimmels leiden. Bouw het actief watergeven daarom geleidelijk af, maar zorg er wel voor dat de grond vochtig blijft.

Stap 4: oogsten

Na zo’n dikke negen/kleine tien maanden is het eindelijk zo ver: de bladeren sterven af en dit is het signaal dat jij je zelf geplante gemberwortel mag oogsten! Graaf de wortel zorgvuldig uit, maak hem goed schoon en leg hem een aantal dagen op de verwarming.

Stap 5: opeten

Nu je eerste oogst binnen is rest er nog maar één ding: opeten natuurlijk! Of gebruik de gember in je thee, water of alcoholisch drankje als smaakmaker. Zie je aan je geoogste wortel een stuk met mooie knoppen? Deze kun je afbreken en opnieuw planten. Zo heb je een aantal maanden later weer een nieuwe gember voorraad in huis!

De gemberplant

Als jij net zo dol bent op gember als wij, mag de specerij zeker niet in je moestuin ontbreken. Naast de heerlijke smaak, is het kruid ook een ware superfood. Alleen al de drie hoofdingrediënten samen staan garant voor tal van voordelen. Zo creëert gingerol de pittige smaak, helpt het tegen misselijkheid en stimuleert het de leverfunctie. Het ingrediënt zingiberene zorgt voor de typische, scherpe geur en een gezonde spijsvertering. Tot slot werkt shogoal zowel pijnstillend als ontstekingsremmend. 

Gember kweken: gezondheidsvoordelen

Voor een compleet overzicht sommen we hieronder alle gezondheidsvoordelen van de superfood op:

  • Helpt tegen (zwangerschaps)misselijkheid
  • Verlicht je spieren na een work-out of andere zware inspanning
  • Helpt tegen maagproblemen
  • Werkt ontstekingsremmend
  • Vermindert menstruatiepijn
  • Stimuleert de afbraak van suikers en vetten
  • Heeft een positief effect op je bloedsuikerspiegel

Gember kweken: koken met verse gember

Tegenwoordig is gember een van de meest geconsumeerde specerijen ter wereld. Logisch, want naast de positieve werking op onze gezondheid is het kruid ook nog eens ontzettend lekker. De veelzijdigheid van gember maakt het een makkelijk toepasbaar kruid in tal van recepten. Het geeft zowel pit als frisheid aan een gerecht of drankje. 

Wanneer je gember raspt en droogt tot gemberpoeder, is de smaak sterker dan bij verse gember. Dit komt doordat er dan meer shogaol in zit – het ingrediënt dat zorgt voor de pittige smaak.

Het fijne aan het kweken van gember is dat het fantastisch samengaat met veel andere gewassen uit je makkelijke moestuin. Denk bijvoorbeeld aan kruiden planten, zoals munt voor in je thee. Maar ook knoflook kweken is een goed idee als je van gember houdt. Deze groente gaat hand in hand met gember in veel Aziatische wokgerechten. 

Geïnspireerd geraakt om direct aan de slag te gaan met je balkon of tuin? Registreer je dan nu op Westwing en mis geen enkele exclusieve deal voor een prachtige buitenruimte!