knoflook in een vergiet

Wist je al dat knoflook – oftewel Allium sativum – een echte superfood is? Met deze groentesoort maak je namelijk niet alleen je smaakpapillen blij, maar je gezondheid ook. Zo verlaagt het bolgewas je bloeddruk en cholesterol, en heeft het een gunstig effect op je weerstand. De smaakmaker zelf is verwant aan de ui, bieslook, prei en komt uit de lookfamilie. Het fijne aan knoflook planten is dat het kweekproces verrassend simpel is. Zo hoef je dus echt niet over groene vingers te beschikken om je eigen bollen te poten. Hoe je dit doet, wanneer je dit het beste kunt doen en wat je hiervoor nodig hebt bespreken we allemaal in dit artikel. 

Alles over knoflook

Met knoflook in de hoofdrol wordt elk gerecht een feestje. Deze veelzijdige smaakversterker zien we dan ook logischerwijs terug in zo’n beetje alle wereldkeukens. Het bolgewas dateert al uit de oudheid, en werd in het oude Egypte zelfs als heilig beschouwd. In landen uit het Middellandse Zeegebied en Azië werd knoflook gebruikt als middel tegen allerlei kwalen.

Voedingswaarde knoflook

We benoemden het al eerder, maar de voedingswaarden in knoflook hebben een heleboel positieve effecten op onze gezondheid. Zo werkt de stof allicine in knoflooktenen weerstand verhogend en bestrijdt het schimmels en infecties. Verder kan knoflook allergische reacties verminderen en wordt er gespeculeerd dat de teentjes bijdragen aan het bestrijden van luchtweginfecties en het beschermen tegen kanker. Maar de meest populaire kenmerken van de groente noemden we al eerder: het verlagen van de bloeddruk en het cholesterolgehalte, en het verminderen van bloedstollingen.

Toch is het goed om nog even te benadrukken dat deze voordelen met een korreltje zout genomen moeten worden. Want met zo’n zes gram per teentje krijg je per gerecht relatief weinig van alle genoemde vitaminen en mineralen binnen. Maar met de gedachte ‘elk beetje helpt’ in je achterhoofd, is je eigen knoflook planten dus een supergezond idee!

Soorten knoflook kweken ofwel telen

In de basis kunnen we twee typen onderscheiden: type I is met bloemhoofd (Allium sativum var. ophioscorodon) en type II is zonder bloemhoofd (Allium sativum var. sativum). Of het bolgewas wel of geen bloemhoofd heeft, kun je makkelijk zien en voelen. Zo heeft type I een dikkere en hardere steel en type II juist een papierachtige stam. Ook is type II (II) langer houdbaar is worden er meer tenen per bol worden geproduceerd. Daartegenover staat dat bij dit type de tenen wel kleiner zijn dan bij type I, en ook het pellen een stuk lastiger gaat.  

Knoflook planten: benodigdheden en stappenplan

Een moestuin aanleggen is één, maar het planten van diverse groente-, fruit- en kruidensoorten is twee. Zo dien je rekening te houden met het moment waarop je jouw gewas het beste kunt planten. Tomaten kweken doe je bijvoorbeeld in begin maart, en knoflook telen vanaf september tot begin november. De beste momenten waarop je een groente-, fruit- of kruidensoort kunt planten, kun je opzoeken in een moestuinkalender.

Knoflook kun je dus het beste vanaf september tot en met begin november planten. Dit heeft te maken met de temperatuur, want om grote bollen te krijgen moet het wel even koud zijn geweest. Wanneer je toch besluit om in het voorjaar te planten, zal de opbrengst een stuk lager uitvallen. Kies er dan in ieder geval voor om de knoflook naast andere gewassen zoals aardbeien en aardappels te kweken. Deze gewassen versterken namelijk elkaars groei.

Knoflook planten: benodigdheden

Voordat je zelf aan de slag kunt gaan met telen, sommen we hieronder eerst een (boodschappen)lijstje op met alle benodigdheden. 

  • Waterdoorlatende, losse grond
  • Speciale kweekknoflook of een biologische knoflookbol. Belangrijk: hoe groter de teen, hoe groter de geoogste bol.
  • Nog niet in het bezit van een makkelijke moestuin? Dan kun je het gewas ook in een pot met potgrond planten. 

Stappenplan: knoflook planten ofwel poten, verzorgen en oogsten

Telen, poten of planten: het maakt niet uit welk werkwoord je gebruikt, zolang het maar geen zaaien is. Een knoflook ontstaat namelijk niet uit een zaadje – zoals de kiwi plant – maar is een bolgewas. Met de teentjes uit de bol kun je nieuwe knoflook kweken. 

In 3 stappen je eigen knoflook poten:

  1. Planten

    De tenen plant je op ongeveer 5 centimeter diepte met de punt naar boven. Per teentje kun je het beste een afstand van zo’n 5 tot 10 centimeter aanhouden. Wat betreft de grond is het bolgewas niet al te kieskeurig. De enige vereiste is een doorlatende, onbemeste en niet te natte grond. Ook goed om rekening mee te houden: niet elke groente- en fruitsoort is gek op de typische geur. Houd hier dus rekening mee bij het inrichten van je moestuin. 

  2. Verzorgen

    Na een paar weken komen de eerste groene sprieten – oftewel ‘loof’ – op. Deze beschermen de jonge plantjes tijdens het overwinteren. Wanneer het echt gemeen koud wordt, en strenge vorst meer regel dan uitzondering is, kun je de plantjes het beste afdekken met een laagje stro of bladeren. Verder is het aan te raden om het gebied onkruidvrij te houden en alleen te bewateren tijdens zeer droge periodes.

  3. Oogsten

    Inmiddels is het juni, juli of augustus en kleurt het loof geel. Dit betekent maar één ding: de bollen zijn klaar om gepoot te worden! 

Knoflook bewaren

Zelfgekweekte knoflook is een stuk langer houdbaar dan die uit de winkel. Tenminste, mits je ze na het oogsten juist behandeld en bewaard. Dit doe je zo: na het oogsten hang je de bollen op en laat je ze goed drogen. Knip vervolgens de dorre bladeren af en bewaar de bollen op een droge, luchtige plaats. Eventueel kun je de bollen ook tot drie maanden in de diepvries bewaren. De grootste bollen kun je apart houden om vanaf september opnieuw te planten. 

Koken met knoflook

Met knoflook in de hoofdrol wordt elk gerecht een feestje. De smaakmaker kun je poffen, persen of snijden. Bij de laatste twee technieken plet je eerst de teen en verwijder je vervolgens de schil. Om een bittere smaak te voorkomen, kun je het beste de groene kern uit de teen halen. Het fruiten neemt zo’n twee tot drie minuten in beslag. Blijf ook goed opletten, want de groente staat erom bekend snel te verbanden in hete olie!

Liever poffen? Dan laat je de schil eromheen. Ook moet je iets meer geduld hebben, want het pofproces duurt zo’n driekwartier.

Tip! Wel zin in knoflook maar niet in de typische adem- en lichaamsgeur die daarmee gepaard gaat? Pluk dan een basilicum of peterselie blaadje uit je kruidentuin en kauw hierop. Het kruid neutraliseert namelijk de knoflookgeur. 

Geïnspireerd geraakt om direct aan de slag te gaan met je balkon of tuin? Registreer je dan nu op Westwing en mis geen enkele exclusieve deal voor een prachtige buitenruimte!