handen die een groeiend plantje vasthouden

Mest is onmisbaar voor je moestuin. Want voor een vruchtbare grond – én dus een heerlijke oogst – is het bemesten van je moestuingrond echt een vereiste. Natuurlijk kom je met water en zon al een heel eind, maar voor optimaal resultaat is een gezonde bodem cruciaal. En omdat we begrijpen dat je alleen maar het beste van het beste voor je plantjes wil, hebben wij alles voor je uitgezocht en op een rijtje gezet. Of je moestuin vrolijker wordt van organische- of kunstmest kunnen we alvast verklappen: het is organisch. Waarom dit zo is en welke soorten organische mest er allemaal zijn, vertellen we in dit artikel! 

Wat is organische mest?

Organische mest bestaat 100% uit natuurlijke stoffen. Dit betekent concreet dat het volledig is gevormd uit dierlijke en/of plantaardige grondstoffen en er dus geen chemische middelen zijn toegevoegd. Hierdoor is de natuurlijke variant niet alleen beter voor het milieu, maar ook voor je moestuingrond en -plantjes. Het zorgt bovendien voor een losse en luchtige bodem die vocht en voedingsstoffen beter kan vasthouden. Dit bevordert weer de groei van bodemorganismen én stimuleert ook nog eens een gezonde wortelontwikkeling. 

Organisch versus kunstmatig

Net als andere (niet organische) stoffen bevat mest de voedingsstoffen N-P-K, oftewel: stikstof, fosfor en kalium. Overigens worden de stoffen bij de organische variant in lagere gehaltes gebruikt én op natuurlijke wijze gewonnen uit plantaardige en dierlijke grondstoffen. Denk bijvoorbeeld aan koemest of plantenresten. 

Waar de organische variant volledig is samengesteld uit natuurlijke grondstoffen, bestaat de kunstmatige soort grotendeels uit zouten (fosfaat), aangevuld met mineralen. Hierdoor kunnen de planten even een opkikker krijgen. Toch is dit misleidend, want de spontane, snelle groei is slechts van korte duur. De wortels van de planten zijn namelijk niet in staat de chemische stof op te nemen. Sterker nog, de snelle groei door de kunstmatige variant kan zelfs voor problemen zorgen, waaronder ‘verbrande’ wortels…

Nog een nadeel: kunstmest doet niks voor de bodem en het bodemleven van je moestuin. Oorzaak is de hoge concentratie minerale zouten die de bodemorganismen en -vorming afbreken. Ontzettend zonde dus om kunststof te gebruiken, want hierdoor verliest de bodem langzaam maar zeker zijn organische stof en microbiologische activiteit. Ook wordt het een vicieuze cirkel, want hoe meer je van de kunstmatige variant gebruikt, hoe slechter de grond wordt en hoe meer kunstmest je weer nodig hebt om het te verbeteren. Mocht je dus nog twijfelen tussen de kunst- of organische variant: wij zeggen unaniem organisch!

Voordelen organisch

We zetten alle voordelen van de organische variant nog eens voor je op een rijtje:

  • Bevordert de groei van bodemorganismen;
  • Stimuleert een gezonde wortelontwikkeling;
  • Zorgt voor een losse en luchtige bodemstructuur;
  • Verbetert het vermogen van de bodem om vocht en voedingsstoffen op te nemen;
  • Is langer op te nemen door de moestuingrond dan chemische stoffen; 
  • Bestaat uit 100% natuurlijke stoffen en daardoor beter voor je grond en plantjes dan de chemische variant.

Soorten organische mest

Onder de verschillende soorten staat dierlijke mest met stip op één. Deze soort zorgt namelijk voor de grootste aanvoer en is al eeuwenlang een begrip in de land- en tuinbouw. 

4x Verschillende soorten mest:

  1. Dierlijke mest

    Binnen deze soort zijn er ook weer allerlei varianten. Dit heeft logischerwijs te maken met het feit dat elk dier weer een andere spijsvertering en dieet heeft. Nadat de mest wordt verzameld wordt het gemengd met ander materiaal zoals stro of zaagsel. De verhoudingen die worden gebruikt voor dit mengsel leveren ook weer verschillende soorten op. Dierlijke mest is organisch en daardoor milieubewuster dan chemische mest. Toch bevat deze vorm veel stikstof en fosfaat, waardoor het niet per se de meest milieuvriendelijke organische mestvorm is. 

  2. Compost

    Compost bestaat uit plantaardige resten, zoals groente, fruitschillen en meer. Deze resten worden door micro-organismen in de bodem verteerd – mits ze voldoende lucht, water en warmte krijgen. Doordat de stikstof tijdens dit proces langzaam wordt gemineraliseerd, is het effect van de compost nog lange tijd zichtbaar. 

  3. Gewasresten

    Na een teelt blijven er gewasresten over die ingezet kunnen worden als organische mest. Hoeveel voeding deze soort afgeeft is afhankelijk van de resten. Zo levert het wortelstelsel tijdens het verteren de meeste voedingsstoffen op. Bovengrondse delen leveren ook nog het een en ander op en ook bladafval kan behoorlijk wat stikstof bevatten. ​

  4. Groenbemesters

    Groenbemesters zijn gewassen die specifiek worden geteeld voor het in stand houden en/of verbeteren van de bodem. Denk aan het verbeteren van de bodemvruchtbaarheid, het toevoegen van voedingsstoffen en het geven van een boost aan het bodemleven. Ook kan het een teveel aan stikstof opnemen om zo uitspoeling tegen te gaan.

Moestuin bemesten: hoe werkt het?

Zelf bemesten is niet moeilijk. Strooi simpelweg de mest over het oppervlak en werk vervolgens met een hark door de bovenste laag op de grond. Hierbij is nog goed om te noemen dat niet alle gewassen uit je moestuin evenveel voeding nodig hebben. Zo heeft de ene groente, fruit of kruid minder meststoffen nodig dan de ander. Tomaten, komkommers, aardappels en broccoli zijn in ieder geval wel dol op wat extra’s in ‘hun moestuintje’. 

Moestuin bemesten: wanneer?

De beste seizoenen om te bemesten zijn in het voor- of najaar. Beide momenten hebben zo hun eigen voordelen. In de herfst is het bodemleven het meest actief en wordt de mest goed opgenomen. Maar als je in deze periode geen planten hebt staan, zal er ook een deel weer uitspoelen. Zonde en daarom een nadeel van bemesten in de herfst. Wanneer je in het voorjaar bemest – en dan wel plantjes hebt staan of ze binnenkort gaat planten – is de voeding direct beschikbaar. De planten kunnen het dan meteen opnemen waardoor er minder wordt uitgespoeld. 

Maar welk moment je ook kiest voor het bemesten van jouw moestuin, houd in ieder geval de regel van één keer bemesten per jaar aan. Zo doe jij er alles aan om de moestuingrond zo gezond en vruchtbaar mogelijk te houden!

Geïnspireerd geraakt om direct aan de slag te gaan met je balkon of tuin? Registreer je dan nu op Westwing en mis geen enkele exclusieve deal voor een prachtige buitenruimte!