rechthoekige vijver met groene beplanting

Altijd al gedroomd van een vijver in je tuin? Snappen we heel goed! Een vijver is namelijk een ontzettend mooie én nuttige toevoeging aan je tuin. Je maakt er ontzettend veel insecten blij mee en je lokt prachtige libellen naar je tuin. Daarnaast is het de perfecte manier om Feng Shui-vibes aan je tuin toe te voegen. Toegegeven: een vijver aanleggen is een flinke klus die je echt niet zomaar even in een paar uurtjes doet en het valt ook zeker niet in de categorie onderhoudsvrije tuin. Maar… het is het zwoegen, meten, plannen en onderhouden dubbel en dwars waard. Benieuwd hoe je zelf een (folie)vijver kunt aanleggen? Met onze tips en handig stappenplan gaat het je lukken!

Een vijver maken: zo bereid je je voor

Mocht je denken dat een vijver aanleggen een kwestie van graven en vullen met water is, dan heb je het mis. Er komen namelijk nog behoorlijk wat extra stappen bij kijken. En dan hebben we het nog niet eens over het onderhoud van je vijver. Hoe zorg je er bijvoorbeeld voor dat de vijver helder en in evenwicht blijft? Dat leggen we je hieronder uit. Maar allereerst is het belangrijk dat je je goed voorbereidt voordat je je vijver gaat aanleggen. Begin dan ook nooit zomaar met graven, maar zorg dat je eerst een duidelijk ontwerp maakt. Dat wil zeggen: een plattegrond, een dwarsprofiel van de vijver en het liefst ook uit een beplantingsplan. En als je dan toch aan het ontwerpen bent geslagen, dan vind je deze tips rondom het maken van een tuinontwerp en het aanleggen van een tuin misschien ook wel interessant!

De beste tijd om een vijver aan te leggen

In principe kun je het hele jaar door een vijver aanleggen. Maar als je voor het mooiste en snelste resultaat wil gaan kun je het beste kiezen voor de volgende twee momenten:

  • Voorjaar: het beste moment om je vijver aan te leggen is rond april. Dan heeft de nieuw aangelegde vijver namelijk nog een heel groeiseizoen voor de boeg, wat extra fijn is voor de worteling en groei van de waterplanten en het biologisch evenwicht van de vijver.
  • Herfst: heb je het voorjaar net gemist? Dan kun je ook in het najaar (september/oktober) een vijver maken. In dat geval kun je de beplanting beter wel nog even uitstellen tot het volgende voorjaar.

Tip! Wil je algenvorming in je vijver voorkomen? Leg je de vijver dan vooral niet in de zomer aan. Er kan namelijk algengroei ontstaan wanneer de vijver tijdens de aanleg al direct met hogere watertemperaturen in aanraking komt en de zuurstofplanten en bacteriën nog niet voldoende hebben kunnen groeien.

In 6 stappen je eigen vijver aanleggen

Stap 1: bedenk wat voor soort vijver je wil

Bepaal ten eerste wat voor soort vijver je graag wil. Kies je een grote vijver of een kleine vijver? Een vijver met alleen beplanting of ook met vissen? In het laatste geval vraagt dit om een andere aanpak dan een vijver waar voornamelijk planten in staan. Zo kun je bijvoorbeeld sneller last krijgen van algenvorming door de uitwerpselen van de vissen, wanneer je ze te veel eten geeft. Ook is het belangrijk om een filter met een pomp te installeren als je vissen in je vijver wil. Dit zorgt er namelijk voor dat het water schoon blijft. Kies je voor een vijver met voornamelijk planten, dan kun je de pomp in principe achterwege laten.

Vorm

Ook de vorm heeft veel invloed op zowel de looks als de werkzaamheden. De makkelijkste optie is een vijver met organische vorm, aangezien dit alleen graafwerkzaamheden vereist. Kies je voor een strakke vorm dan zal je ook constructiewerk moeten uitvoeren, zoals metselwerkzaamheden. In dat geval kan het zijn dat je mogelijk een bouwvergunning nodig hebt.

In dit stappenplan gaan we uit van een normale folievijver van een paar vierkante meter die bestemd is voor zowel planten als vissen. Wil je het écht makkelijk doen, dan kun je ook kiezen voor een voorgevormde vijver. Deze kant-en-klare polyesterbak kun je zo in de grond plaatsen na het uitgraven van een gat, waarna je ‘m alleen nog maar hoeft te vullen met water, bodemmateriaal en planten.

Stap 2: kies de juiste plek voor je vijver

Ten tweede is het belangrijk om van tevoren goed na te denken over de plek en de afmeting van je vijver. Hij is nou eenmaal niet 1, 2, 3 te verplaatsen! Bij het bepalen van de plek en de afmeting is het vooral ook belangrijk rekening te houden met omliggende bomen en snelgroeiende heesters. Niet alleen vanwege het feit dat deze de komende jaren groter en groter kunnen worden, maar ook vanwege de wortels van de bomen en struiken. Deze kunnen namelijk onder je vijverfolie heen groeien, of erger nog: dwars door de folie heen!

Sowieso is het aan te raden om de vijver niet pal onder een boom aan te leggen, maar juist op een zonnige open plek. Op die manier voorkom je dat er bladeren in de vijver terechtkomen. Want bladeren in je vijver wil je echt niet! Niet alleen omdat het rommelig staat, maar ze zinken ook naar de bodem waarna ze gaat rotten en je waterkwaliteit verslechtert.

Tip! Tot slot is het voor de pomp in je vijver ook handig om rekening te houden met de beschikbaarheid van elektriciteit.

Stap 3: bepaal de contouren bij het aanleggen van de vijver

Een vijver aanleggen betekent uiteraard ook dat er gegraven wordt. Maar voor je begint met graven is het handig om eerst de contouren van de toekomstige vijver te bepalen en vast te leggen met bijvoorbeeld latten, touw of een tuinslang. Vervolgens kun je paaltjes slaan om het contour vast te leggen.

Vijver graven

Daarna kun je eindelijk beginnen met het uitgraven van de vijver. Hierbij kun je het beste van binnen naar buiten werken en dus met het diepste gedeelte van de vijver beginnen. Zorg ervoor dat de grond uiteindelijk afloopt in een hoek van 45 graden. Ook is het handig om het gat zo’n 20 centimeter dieper uit te graven dan de uiteindelijke gewenste diepte van je vijver. Deze extra ruimte gebruik je later namelijk voor een laag vulzand en vijversubstraat. Verwijder tijdens de graafwerkzaamheden ook meteen alle stenen en plantenwortels, om te voorkomen dat je folie beschadigd raakt. Maak vervolgens de wanden en de bodem glad en zorg dat de rand van de vijver rondom waterpas is.

Stap 4: het vliesdoek plaatsen bij het aanleggen van de vijver

Vervolgens breng je een laag vulzand aan in de vijverkom, waarna je dit goed aandrukt. Bedek dit daarna met vliesdoek en zorg ervoor dat dit rondom de randen een flink stuk uitsteekt en dat er zo min mogelijk plooien in zitten. Tot slot leg je de vijverfolie hier overheen. De uitstekende randen kun je beter nog even laten zitten en eventueel bedekken met stenen. Later werk je deze nog netjes weg!  

Let op! Omdat de folie straks flink onder druk staat van het water is het belangrijk dat de folie niet te strak gespannen is. Anders scheurt het!

Stap 5: vijver vullen met water en planten

Nu je vijverfolie ligt kun je eindelijk aan de slag met de inhoud. Maar voordat je de kraan opendraait is het belangrijk om eerst een laagje van 10-15 centimeter vijversubstraat (of vijveraarde) op de bodem te leggen. Vul vervolgens het diepste gedeelte (de diepwaterzone), met water en beplant de bodem met vijverplanten in vijvermanden. Daarna kun je de rest van de vijver vullen met kraanwater. Is de vijver helemaal gevuld? Dan kun je nu de ondiepere zones beplanten.

Nu ben je bijna klaar voor de afwerking, maar voordat we daaraantoe zijn zal je eerst nog twee dagen moeten wachten. Die tijd heeft de folie namelijk nodig om zich te vormen naar de vijver.

Stap 6: vijver afwerken

Tijd voor de afwerking! Allereerst werken we de overstekende rand van de folie netjes weg. Dit kun je doen door een geul te graven rondom de vijver, waarna je de overstekende rand hier instopt en de geul weer dichtmaakt.

Tot slot is het wel zo mooi om de grond rondom de vijver nog mooi af te werken met sierstenen en vijverplanten.

Na het aanleggen van je vijver: onderhoudstips

En dan… is je vijver klaar! Maar dat wil nog niet zeggen dat je er niks meer aan hoeft te doen, want ook het onderhoud vergt nogal wat aandacht. Zo is het belangrijk dat je ervoor zorgt dat het zuurstofgehalte van het water op peil blijft met behulp van voldoende zuurstofplanten. Je kunt hierbij uit gaan van vijf bosjes zuurstofplanten per 1000 liter water.

Daarnaast wil je natuurlijk ook dat je water helder en zoveel mogelijk algenvrij blijft. Hiervoor is een vijverpomp met een mechanisch filter én een biologisch filter aan te raden. Een mechanisch filter haalt de zwevende deeltjes zo veel mogelijk uit het water en een biologisch filter voegt bacteriën toe die plantaardige afvalstoffen afbreken.

Vissen in de vijver

Wil je ook vissen toevoegen aan je vijver? Dan is de eerdergenoemde vijverpomp sowieso een must. Daarnaast moet je vlak na de voltooiing van je vijver nog even geduld hebben met het uitzetten van de vissen. Je moet namelijk één tot twee maanden wachten voordat het water biologisch gezien op evenwicht is. Om tussendoor te controleren of de vijver al klaar is voor de komst van de vissen kun je speciale setjes kopen bij het tuincentrum.

Wil je liever een vijver waar niet alleen vissen, maar jijzelf ook in kunt zwemmen? Kies dan voor een zwemvijver in je tuin! Ook meer bijen in je tuin? Maak dan een bijenhotel of leg kleurrijke borders en bloembedden aan!

Geïnspireerd geraakt door dit artikel? Registreer je dan nu op Westwing en mis geen enkele exclusieve deal om je tuin in te richten volgens de laatste trends!