gouden plafondlamp in woonkamer

Een vaak ondergeschoven kindje is het licht in huis. Volkomen onterecht, want hoe leuk en stijlvol je je huis ook inricht: het staat of kraakt met de juiste verlichting. Denk aan ruimtes die te donker zijn voor alledaagse activiteiten, of een ruimte die meer aandoet als een dokterspraktijk dan een sfeervolle leefplek. De moeite waard dus om de tijd te nemen voor een goed uitgedacht plan waarin verschillende soorten verlichting aan bod komen. Zelf een lichtplan maken kost tijd, maar is gelukkig goed te doen–zeker met onze tips. In dit uitgebreide artikel leer je hoe je een lichtplan maakt en geven we extra aandachtspunten voor de badkamer en keuken. 

De essentie van een lichtplan maken 

We zeiden het al eerder, maar de verlichting in huis is allesbepalend. Ga maar eens na: koken in een keuken vol schemerige sfeerverlichting zal de smaak van je huisgemaakte gerechten waarschijnlijk niet ten goede doen. Evenzo geldt dat opmaken in de badkamer met slechte verlichting kan leiden tot een aangemeten look die een zesjarig kind op je gezicht heeft getoverd. Geen goed plan dus. 

Maar ook andersom, een teveel aan praktisch, fel licht, is niet fijn. Zo wordt dat ontspannende bad na een lange dag een stuk minder relaxed, en ook wanneer je eetgedeelte in de keuken zit kan dit een flinke sfeerspons zijn.

Het maken van een lichtplan is dus écht essentieel voor het woongemak en de sfeer in huis. Het opzetten van dit plan is niet iets wat je even tussendoor doet. Aan de tekentafel zitten, de ruimtes analyseren en afwegingen maken dus.

4x soorten verlichting

Voordat we dieper ingaan op het stappenplan, vertellen we eerst over de verschillende soorten verlichting. Want als je dacht dat dit één pot nat is, is het maar goed dat je op dit artikel bent gestuit.

Waar we al voorbeelden gaven over een ruimte die aandoet als een kille dokterspraktijk of een schemerige date setting, zijn er nog veel meer soorten verlichting die juist wel of niet bij de ruimte passen. Om ervoor te zorgen dat de ruimte tot zijn volle potentie wordt benut, dien je rekening te houden met de volgende vier soorten:

1. Basisverlichting

De basis- of algemene verlichting is dat lampje die je even aandoet wanneer je de ruimte binnenloopt. Het geeft voldoende licht aan een ruimte en komt zo dicht mogelijk in de buurt van natuurlijk daglicht. Deze soort is vaak bevestigd aan het plafond, als traditionele plafondlamp of spots. In combinatie met een dimmer, kan het licht afhankelijk van de setting en activiteit worden gedempt. 

2. Werkverlichting

De werk- of functionele verlichting helpt je bij het uitvoeren van een bepaalde activiteit. In de woonkamer kun je denken aan een leeslampje, in de keuken boven het werkblad voor tijdens het snijden en koken. Ook hier is het fijn om op sommige aansluitpunten een dimmer te hebben zodat het afhankelijk van de activiteit kan worden gedempt: van overdag werken aan de eettafel, tot ‘s avonds gezellig dineren. 

3. Sfeerverlichting

Deze soort, waarbij alles draait om de sfeer, is natuurlijk onze grote favoriet. Het is een kans op uit te pakken en je ‘stijlstempel’ te drukken. Denk aan die stylish tafellamp met een uitgesproken voet en/of kap, die hippe wandlampjes of die statement stalamp. Over het algemeen hebben deze lampen een lagere lichtopbrengst, maar zorgen ze voor een aangename ambiance. Bij het uitzoeken van dit soort lampen, is het handig om van tevoren de interieurstylist in je naar boven te halen en een moodboard te maken. Hierbij zorg je ervoor dat de lampen binnen je gewenste woonstijl passen en er eenheid in de ruimte(s) ontstaat. 

4. Accentverlichting

Wanneer je de aandacht op bepaalde plek of een object in huis wil vestigen, kun je werken met accentverlichting. Denk bijvoorbeeld aan een spot voor een schilderij, een decoratief item in een nis, of een bepaalde muur (bijvoorbeeld een rauwe bakstenen muur in een industrieel interieur of een urban loft).

Een 3-stappenplan voor het maken van een lichtplan

Goed. Nu je de vier soorten verlichting weet en de essentie van een goed functionerend lichtplan begrijpt, is het tijd om de stappen voor dit plan te bespreken. 

We hebben dit plan opgedeeld in drie overzichtelijke stappen. Wanneer je deze een voor een doorloopt, zal je niet alleen zien dat zelf een lichtplan maken echt goed te doen is, maar ook dat je zo tot een succesvol eindresultaat komt. 

Stap 1: analyseer de ruimtes

Het handigste is om een plattegrond te maken. Hierin neem je alle maten, meubels en wanddecoratie op. Geef ook aan waar je welke activiteit uitvoert. Bijvoorbeeld die luie stoel in de hoek waar je graag leest, de zithoek waar je veel borrelt met vrienden of de keuken waarin je zowel werkt, kookt en ‘leeft’.

Stap 2: aansluitpunten overwegen en eventueel (her)aanleggen

Wanneer je in een nieuwbouwhuis gaat wonen en deze nog volop onder constructie is, kun je misschien nog wat schuiven met de aansluitpunten. Maar wanneer je in een bestaand huis woont, zal je het waarschijnlijk doen met de plekken die je nu hebt. Houd hier dus rekening mee, en markeer alle aansluitingen in je plattegrond. 

Stap 3: verschillende soorten verlichting kiezen (basis, werk, sfeer en accent)

Nu ga je per soort de verlichting kiezen die bij jouw woon- en levensstijl past. Zoals we al eerder zeiden helpt het om hierbij een moodboard te maken. Zo voorkom je dat je een ratjetoe aan lampen krijgt. Ook een goede tip: veel interieurmerken hebben verschillende soorten lampen in dezelfde ‘familie’. Denk aan lijn X die bestaat uit een tafel-, wand-, sta- en hanglamp.

Het liefst doorloop je deze stappen voor alle ruimtes in huis. In dit artikel duiken we dieper in op de keuken en badkamer. Wil je ook de woonkamer aanpakken? Lees dan ons artikel over het maken van een lichtplan voor de woonkamer.  

FAQ: technische begrippen uitgelegd

Nog even wat technische begrippen die je veel zal tegenkomen tijdens het opstellen van je plan voor de keuken en badkamer:

  • Kelvin = aanduiding voor de kleurtemperatuur. Hoe hoger de eenheid Kelvin (k), hoe kouder en witter. Andersom geldt hoe lager het aantal Kelvin, hoe warmer en geler het licht is. Bij de sfeer soort zal de ‘k’ dus lager liggen dan bij functionele soort.
  • Watt = de hoeveelheid energie die een lamp verbruikt. Bij ledlampen ligt dit watt percentage lager.
  • Lumen = de hoeveelheid licht die een lamp uitstraalt.
  • IP-waarde = International Protection rating (IP) = een samenvoegsel waarbij het eerste cijfer staat voor bescherming tegen stof en de tweede voor bescherming tegen vocht en water. Bij binnenverlichting is geen extra bescherming nodig, in dit geval is een IP-waarde van 20 vaak al voldoende. 
  • Energielabels = dit label geeft aan hoe energiezuinig een lamp is in vergelijking tot andere lampen. Dit wordt aangeduid in letters: A++ (heel zuinig) tot G (totaal niet zuinig).

Lichtplan keuken: zó pak je dat aan

Zoals het stappenplan beaamt, start je met het maken van een plattegrond waarin je de ruimte zo goed mogelijk weerspiegelt. Denk aan het opnemen van de exacte maten, waar je welke ruimte voor wat gebruikt, en waar alle aansluitingen zijn aangesloten. 

De basisverlichting, dus dat lampje die je even aandoet wanneer je de keuken binnenloopt en de ruimte direct verlicht, spreekt redelijk voor zich. Daarom vertellen we hieronder meer over twee andere punten waar je extra rekening mee houdt in de keuken. 

Punt 1: zien wat je snijdt, kookt en bakt

Heel gezellig en knus hoor, een schemerige keuken, maar niet erg praktisch. Want tijdens het koken is het wel zo handig als je kunt zien hoeveel zout er nou echt in die pan verdwijnt en of je je groente veilig aan het snijden bent. Voldoende functionele verlichting, met een hogere Lumen en Kelvin, is dus zeker een vereiste in de keuken. Installeer daarom extra spots of strips boven het werkblad. Geen aansluitpunten meer over, maar is de ruimte nog steeds te donker? Plak dan een aantal ledstrips op onder de keukenkastjes en/of de afzuigkap.  

Punt 2: tafelen in sfeer

In veel Nederlandse woningen zit het eetgedeelte in of vlakbij de keuken. En alhoewel we graag zien wat er op ons bord ligt, is ‘gezellig eten’ in enkel werkverlichting weer iets te veel van het goede. Liever een dimbare lamp en lagere kelvin boven de eettafel, die ons een diner bij kaarslicht gevoel geeft. Doordat de lamp dimbaar is, kun je het ‘dineren bij kaarslicht gevoel’ heel makkelijk feller zetten en transformeren in een productieve werkomgeving. 

Pro tip: hartstikke leuk al die hippe, zwarte keukens, maar donkere ruimtes absorberen ook een hoop licht. Wanneer jouw keuken van een donkere kleur is voorzien, dien je dus extra verlichting toe te voegen en eventueel een subtiele kleur op de muren aan te brengen, bijvoorbeeld RAL 9010

Lichtplan badkamer maken: sfeervol én praktisch

Net als bij de keuken, maak je hier ook een plattegrond waarin je alle info opneemt. Nog wat punten om op te letten in de badkamer:

Punt 1: plukken, smeren, scheren en opmaken

Veel Nederlandse badkamers zijn niet voorzien van ramen. Even epileren of opmaken gebeurt in dit geval vaak op een lichtere plek waar wél ramen zijn. Onnodig, want met de juiste verlichting in je badkamer kun je de typische badkameractiviteiten weer gewoon in deze ruimte uitvoeren. Hiervoor kun je het beste met spots en spiegelverlichting werken. Handig is om ook voor flexibele verlichtingspunten te zorgen–flexibel als in beweeg- en kantelbaar. 

Let op: zorg dat de spots niet op de spiegel zijn gericht–dit zorgt namelijk voor irritante reflecties. 

Punt 2: pure ontspanning

Voor veel mensen is de tijd in de badkamer ook een moment van ontspanning. Denk aan heerlijk badderen of jezelf verwennen met een uitgebreid verzorgingsritueel. Op dit soort momenten draagt de werkverlichting nou niet bepaald bij aan een rustgevende zen sfeer. Zorg dus dat je de basisverlichting dimbaar maakt zodat je deze aan de activiteit kunt aanpassen. Ook kun je wat dimbare ledstrips toevoegen als sfeervol accent. Bijvoorbeeld bij het bad of de spiegel. 

Meer inspiratie opdoen voor een zen badkamer? Bekijk dan eens ons artikel over de Japanse badkamer.

Lichtplan laten maken of zelf doen? Dit zijn onze 4 tips

Of je zelf een plan maakt of dit liever uitbesteedt, is natuurlijk persoonlijk. Ook ligt het helemaal aan de tijd, energie en middelen die je in dit project wil stoppen. Wij denken in ieder geval dat het geen kwaad kan om zelf een start te maken. Dit doe je door grofweg de verschillende stappen na te lopen en alvast wat lampen uit te zoeken die passen bij jouw woon- en leefstijl. 

Ga je er helemaal zelf voor? Lekker bezig! Hieronder hebben we nog wat tips opgesomd die je kunt meenemen tijdens je project:

Tip 1: houd rekening met alle gezinsleden bij het maken van een lichtplan

Of je 65 of 25 bent scheelt een hele hoop op verlichting gebied. Zo heeft de eerstgenoemde 3,5 keer meer licht nodig dan een twintiger. Goed om rekening mee te houden dus, vooral wanneer je samenwoont met gezinsleden van verschillende leeftijden. In dit geval zijn dimmers je beste vriend. 

Tip 2: dimmers zijn onmisbaar bij het maken van een lichtplan

En over dimmers gesproken: als het even kan, gewoon sowieso doen. Want een dimmer kan die ene lamp fel genoeg maken om bij te werken, maar ook sfeervol genoeg om bij te dineren. Een echte multitasker dus, wat jou weer een hoop extra lampen, ruimte en geld scheelt.

Tip 3: creëer een ruimtelijk effect met de juiste verlichting

In ons kleine kikkerlandje zijn de huizen ook van bescheiden formaat. Gelukkig zijn er genoeg trucjes om onze ‘huisjes’ optisch groter te laten lijken. Zo kun je met indirecte verlichting de ruimte groter doen aanvoelen. Want doordat het licht van deze lampen via hun lichtbron tegen de muur of het plafond weerkaatsen, ontstaat er een ruimtelijk effect. 

Tip 4: benadruk verschillende hoogtes

Een andere manier om een ruimte optisch groter te laten lijken, is door de hoogtes te benadrukken. Denk aan een tafellamp op een hoger wandmeubel, of een accentlicht boven een hoger opgehangen schilderij. Wil je jouw inrichting ook wat speelser maken? Dan is het juist leuk om lampen in verschillende hoogtes met elkaar te combineren. 

Lichtplan gemaakt en nu op zoek naar de mooiste verlichting? Registreer je dan nu op Westwing en mis geen enkele exclusieve deal om functionele en sfeervolle verlichting in jouw interieur te integreren.